|
Op deze pagina een aantal foto's van een excursie van het bijvak Fysische geografie van de Universiteit Utrecht, naar
Haarlem, Zandvoort, Spaarndam en Spaarnwoude.
Het eerste deel van de excursie ging met name over de duinen en duinvorming. De duinen zijn doordat ze uit zand bestaan
nogal kwetsbaar voor betreding. Dat is bijvoorbeeld te zien bij restaurant Kraantje Lek in de buurt van Haarlem.
De duinen bij Zandvoort zijn grotendeels in gebruik. Hetzij door bebouwing of volkstuintjes, en zelfs door een circuit.
Alleen daarvan heb ik geen foto's. Er ligt een enorme kunstmatige zandwal omheen.
Toch zijn er in de buurt van Zandvoort nog een aantal prachtige duinvalleien over, waar het werk van de wind nog schitterend
te zien is. Hieronder zie je de verschillende stappen in het ontstaan van duinvalleien.
Natuurlijk moet je ook de zee even gezien hebben. Nog veel te koud om echt de zee in te gaan, maar toch leuk om even
uit te waaien. Ook de buitenste rij duinen staan erop, de zogenaamde zeereep. Deze heeft steile hellingen en is beplant met
helmgras.
Niemand weet eigenlijk hoe het komt dat er duinen zijn. Ze zijn er niet altijd geweest. Zomaar plotseling rond het jaar
1000 begonnen de duinen zoals wij ze nu kennen te ontstaan. Daarvoor waren er alleen de zogenaamde oude duinen. Deze zijn
veel lager, en eigenlijk strandwallen. Een soort zandbanken dus eigenlijk. Voordat de jonge duinen, onze huidige duinen, ontstonden,
waren deze oude duinen de enige plek om droog door West Nederland te komen. De rest was veenmoeras. Je ziet de oudste bewoning
dan ook op de strandwallen. En niet alleen de bewoning. Ook oude kastelen zijn hier gebouwd. Zoals bijvoorbeeld de ruïne van
het kasteel Brederoo. Vroeger was dat dus een hele strategische plek.
Een eindje verderop ligt Spaarndam, een belangrijke plaats. Hier wordt een hoop overtollig water uit de Haarlemmermeerpolder
geloosd op het Noordzeekanaal.
Spaarndam zelf is een alleraardigst plaatsje, met een heleboel sluizen. De meeste zijn niet meer in gebruik. Het gemaal
heeft die functie overgenomen. Maar toch heeft Spaarndam nog een leuk oud haventje midden in het dorp.
Op deze foto's nog een paar beelden van (voormalige) sluizen in Spaarndam.
Behalve het lozen van overtollig water had Spaarndam ook nog een belangrijke functie in de "stelling van Amsterdam".
Rond Amsterdam ligt een ring van forten en sloten en gemalen om het land in geval van nood snel onder water te kunnen zetten
en zo de hoofdstad te verdedigen. In het weiland staan nog een aantal betonnen obstakels waar eventuele boten op lek zouden
slaan. En de gracht rond het dorp was een belangrijke verdedigingsgordel. De dijk die op de foto staat lijkt een gewone dijk,
maar schijn bedriegt. Het is een bunker die Amsterdam moet beschermen. Het idee achter deze verdedigingsgordel is nu
achterhaald, maar er zijn nog steeds een hoop resten te zien in het land. En hopelijk blijven ze ook bestaan, want de "stelling
van Amsterdam" staat op de werelderfgoedlijst van de Verenigde Naties. Deze stelling heeft dezelfde status als
de Chinese muur.
|
