Bezoek aan Görlitz

In de eerste weken van september 2001 bezocht ik, in het kader van een excursie van de opleiding sociale geografie van de Universiteit Utrecht een aantal gebieden in Oost Europa. Ik heb daar verschillende foto's gemaakt.

Görlitz is een stad uit de voormalige DDR. Die bestaat natuurlijk al lang niet meer, maar de mensen zijn de DDR nog lang niet vergeten. Sterker nog, er is een behoorlijk sterke Ostalgie. Allerlei dingen van vroeger uit de DDR worden min of meer gekoesterd. Het stoplichtmannetje is er één van. Er zijn nog veel meer Oost Duitse symbolen. Bekijk de film "Goodbye Lenin" maar eens. website van de film: www.good-bye-lenin.de

Görlitz zelf is met heel veel geld uit het westen opgeknapt. En de opknapbeurt is soms nog steeds niet voorbij. Maar er is al een duidelijk resultaat bereikt. Kijk maar eens naar de school. En vergelijk die eens met de school in het Poolse deel van de stad (verderop op deze pagina).

Het Duitse deel van Görlitz is prachtig. Het is de enigste Duitse stad die tijdens de Tweede Wereldoorlog niet is gebombardeerd. Het lag te ver weg voor de bommenwerpers. De binnenstad is dus compleet intact gebleven. Maar de stad heeft toch te lijden gehad van de oorlog. Omdat op de conferentie van Jalta is bepaald dat de rivieren de Oder en de Neisse (die dwars door Görlitz stroomt), de oostgrens van het nieuwe Duitsland zouden vormen, is de stad in tweëen gehakt. Het deel ten oosten van de Neisse, het Poolse deel van Görlitz, heet tegenwoordig Zgorzelec. En dat is er veel slechter aan toe. Kijk maar naar de foto's.

In 2001 was Polen nog geen onderdeel van de EU. En de Neisse was de oostgrens van de Unie. Daardoor was er een strenge grenscontrole. Er waren echter vele illegale immigranten die er ergens stiekem de grens overstaken. Dat ging vaak met behulp van taxi's, die je op het station in Zgorzelec kon huren.

Op de kaart kun je zien dat de stad in tweëen is gehakt. Het Poolse deel is nogal vervallen. Kijk maar naar de foto's van de school.

Op 11 september 2001 (de dag van de aanslag op de twin towers in NY) bezochten we de fabriek van Bombardier in Görlitz. Zij maken treinstellen. Behalve voor de Deutsche Bahn, ook voor de NS.

Een andere industrietak in de buurt van Görlitz, is de grootschalige bruinkoolwinning. Vlak bij het plaatsje Deutsch-Ossig is een enorm gat in het landschap. Bruinkool is hier ongeveer tweehonderd meter diep uit de grond gehaald. Nu is het een leeg en akelig gat. Er zijn plannen voor om er een recreatiemeer van te maken. In Polen, vlak over de grens gaat de bruinkoolwinning nog wel door. In Oost Duitsland niet meer.

In het Poolse deel van Görlitz is een zwarte markt, waar je heel wat spul kan krijgen. Het is zo'n beetje het enige levendige deel van de stad. Ik heb er een autoradio gekocht, voor 20 DeutschMark (10 Euro), en die deed het prima. Nou ja, ik had hem zelf ingebouwd en dat ging later niet zo goed, want er ontstond na verloop van tijd kortsluiting in het elektronisch systeem van de auto.